Lato i ekstremalne upały stają się dla polskich przedsiębiorców i ich pracowników realnym wyzwaniem prawnym. Rząd wprowadził istotne modyfikacje w przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), które nakładają na firmy nowe obowiązki. Odczują je zwłaszcza małe i średni przedsiębiorstwa (MŚP), w przypadku których elastyczność i bezpieczeństwo często zespołu decydują o stabilności biznesu, zwłaszcza gdy mówimy o tzw. biznesach sezonowych. W artykule przedstawiamy najważniejsze wytyczne, które mogą być pomocne w przygotowaniu firm na nowe regulacje.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) opublikowało nowe rozporządzenie 10 lipca 2026 r. Nowelizacja reguluje dopuszczalne warunki termiczne w zakładach pracy. Choć pracodawcy mają czas na wdrożenie zmian do 11 stycznia 2027 r., jak zawsze w przypadku nowych obowiązków nie warto czekać do ostatniej chwili, tylko produktywnie wykorzystać ten okres na audyt systemów wentylacyjnych oraz aktualizację wewnętrznych procedur.
Nowe prawo wprowadza sztywne limity ciepła, po których przekroczeniu praca musi zostać wstrzymana. W pomieszczeniach biurowych i halach produkcyjnych górną granicą jest 35°C.
Co zrozumiałe, bardziej rygorystyczne normy dotyczą osób pracujących pod gołym niebem. Przy ciężkim wysiłku fizycznym na zewnątrz limit wynosi 32°C, i dotyczy prac, podczas których wydatek energetyczny przekracza 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet. W takich przypadkach zatrudnieni zachowują prawo do wynagrodzenia za czas przestoju.
Ustawodawca wyznaczył także niższe progi temperatury, które wymagają od firmy konkretnych reakcji technicznych lub organizacyjnych. Działania należy podjąć, gdy w pomieszczeniu temperatura wzrośnie powyżej 28°C, a w przypadku ciężkiej pracy fizycznej wewnątrz budynków próg ten obniżono do 25°C.
W takich sytuacjach szefostwo musi zapewnić rozwiązania obniżające temperaturę. Może to być montaż klimatyzacji, wentylacji lub rolet okiennych. Jeśli technologia na to nie pozwala, należy wprowadzić zmiany organizacyjne, takie jak rotacja na stanowiskach lub dodatkowe przerwy w pracy.
Niezależnie od zmian, już teraz obowiązują konkretne zasady dotyczące nawadniania zespołu. Darmowe napoje przysługują pracownikom biurowym, gdy temperatura przekroczy 28°C. Osoby pracujące na zewnątrz muszą otrzymać wodę już przy 25°C.
Co ważne, i o czym należy pamiętać – napoje muszą być dostępne bez ograniczeń przez całą zmianę. Rozwiązaniem nie jest więc umieszczenie w hali automatu z odpłatnymi napojami. Za brak wody nie można wypłacić ekwiwalentu pieniężnego. Pracodawca powinien także dbać o sprawność wentylacji mechanicznej, która nie może powodować przeciągów ani wychłodzenia pracowników.
Wprowadzanie nowych rozwiązań organizacyjnych na czas upałów wymaga formalnej ścieżki. Pracodawca musi skonsultować planowane zmiany z Komisją BHP lub przedstawicielami pracowników. Jeśli w firmie nie ma takich struktur, konieczne jest zasięgnięcie opinii lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad kadrą. Po ustaleniu zasad należy o nich czytelnie poinformować cały zespół.
Zlekceważenie warunków termicznych może być kosztowne. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP), która w ostatnim czasie zyskała sporo uprawnień kontrolnych, może nałożyć na przedsiębiorcę grzywnę od 1 000 zł do 30 000 zł. Co więcej, jeśli upał stworzy bezpośrednie zagrożenie dla życia, pracownik ma prawo powstrzymać się od pracy. W skrajnych sytuacjach, gdy dojdzie do wypadku z powodu przegrzania, odpowiedzialność pracodawcy jest jeszcze szersza.
Nowe regulacje dotyczące pracy w upałach to nie tylko biurokracja, ale realny element zarządzania ryzykiem. Wprowadzenie odpowiednich rozwiązań technicznych i organizacyjnych chroni firmę przed karami oraz ogranicza absencję chorobową. Jak sygnalizowaliśmy wcześniej, już teraz warto zweryfikować stan instalacji chłodzących i zaktualizować dokumentację BHP, aby uniknąć problemów po 11 stycznia 2027 r.
Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w dostosowaniu regulaminów pracy do nowych wymogów lub audytu procedur BHP, zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią. Pomożemy bezpiecznie przeprowadzić Państwa firmę przez nadchodzące zmiany prawne.
Masz pytania? Skontaktuj się z ekspertem – radcą prawnym Jackiem Mościckim.