16 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wypowiedział się w kwestii przedawnienia roszczeń banków o zwrot kwoty kapitału. Na wokandzie były aż trzy sprawy, zainicjonowane przez Sąd Okręgowy w Warszawie, o fundamentalnym znaczeniu dla tysięcy frankowiczów pozostających w sporach z bankami.

Przedmiot rozstrzygnięć

1. Czy bank wnosząc do sądu pozew o zwrot kapitału, w sytuacji gdy sprawa o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest prawomocnie rozstrzygnięta, doprowadza do przerwania biegu przedawnienia jego roszczenia (C-752/24, Jangielak)?
2. Czy sąd może uwzględnić przedawnione roszczenie banku o zwrot kapitału, jeżeli wymagają tego względy słuszności lub zasady współżycia społecznego (C-753/24, Rzepacz)?
3. Czy bieg terminu przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału zostaje przerwany przez złożenie przez kredytobiorcę oświadczenia, że jest świadomy tego, że w przypadku nieważności umowy, będzie miał obowiązek zwrócić kwotę, którą otrzymał od banku tytułem kapitału (C- 901/24, Falucka)?

Roszczenie banku o zwrot kapitału

Najbardziej istotne było pierwsze z zadanych pytań. Bank ma trzy lata na wystąpienie przeciwko kredytobiorcy z pozwem o zwrot kapitału. Po upływie tego okresu z końcem roku, jego roszczenie się przedawni.

Początek biegu trzyletniego terminu wyznacza kredytobiorca, kwestionując umowę i wzywając do zapłaty. Pozwanie jest równoznaczne z tzw. przerwaniem biegu przedawnienia. Kwestią sporną jest natomiast to, czy skutek taki występuje w przypadku banku, który w sporze z powództwa kredytobiorcy uważa, że umowa jest ważna, a jednocześnie pozywa tego kredytobiorcę o zwrot kapitału właśnie w celu uniknięcia przedawnienia swojego roszczenia.

Zarzuty przedawnienia

Drugie pytanie dotyczyło podnoszonych przez kredytobiorców zarzutów przedawnienia i możliwości zastosowania przez sąd w stosunku do banku art. 1171 k.c., który przewiduje możliwość nieuwzględnienia przez sąd, w wyjątkowych przypadkach, upływu terminu przedawnienia.

Niewłaściwe uznanie długu

W trzecim pytaniu sąd krajowy pytał natomiast o oświadczenia składane przez kredytobiorców na potrzeby postępowań sądowych w przedmiocie świadomości skutków nieważności umowy kredytu – dokładnie o to, czy takie oświadczenia mogą być traktowane jako tzw. niewłaściwe uznanie długu skutkujące przerwaniem biegu przedawnienia roszczeń banków.

Orzeczenia TSUE

Trybunał Sprawiedliwości orzekł:

• w sprawie C- 752/24, że przepisy dyrektywy 93/13 nie stoją na przeszkodzie przerwaniu biegu przedawnienia poprzez wytoczenie powództwa o zwrot świadczeń banku, pod warunkiem, że sąd krajowy podejmie niezbędne środki w celu zagwarantowania, aby wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy nie były nadmiernie utrudnione lub niemożliwe,
• w sprawie C- 753/24, że nie ma przeszkód, aby w wyjątkowych sytuacjach, uwzględnić przedawnione roszczenie banku o zwrot kapitału, pod warunkiem że sąd krajowy podejmie wszelkie środki w celu zapewnienia, by wykonywanie praw przyznanych konsumentowi przez dyrektywę 93/13 nie było nadmiernie utrudnione lub praktycznie niemożliwe,
• w sprawie C-901/24, że bieg terminu przedawnienia roszczenia banku zostaje przerwany przez oświadczenie konsumenta złożone w ramach postępowania mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności umowy kredytu zawierającej nieuczciwe warunki, zgodnie z którym kredytobiorca jest świadomy, że z powodu tego stwierdzenia nieważności będzie on zobowiązany do zwrotu świadczenia, które otrzymał od banku.

Podsumowanie

Dzisiejsze wyroki, aczkolwiek korzystne dla banków, nie wpływają znacząco na sytuację frankowiczów, którzy nadal będą wygrywać sprawy w sądach przeciwko bankom.