22 stycznia 2026 r. na wokandzie TSUE rozpoznawana była kolejna, istotna kwestia w ramach sagi kredytobiorcy kontra banki.

Popularny scenariusz w sprawach frankowych

Scenariusz w sprawach wytaczanych przez kredytobiorców o zapłatę i stwierdzenie nieważności umowy kredytowej jest taki, że bank w procesie żąda oddalenia powództwa i twierdzi, że umowa jest ważna, bo nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych, a jednocześnie wysyła wezwanie do zapłaty, żądając zapłaty kwoty wypłaconego kapitału (zazwyczaj w terminie 14 dni) na wypadek gdyby sąd uznał, że umowa jest nieważna.

Czyli, w ocenie banku, kredytobiorca ma zapłacić jeszcze zanim zapadnie prawomocny wyrok, natomiast bank zapłaci dopiero na skutek wyroku.

Niejednokrotnie bank domaga się jednocześnie odsetek ustawowych, liczonych od upływu terminu określonego w wezwaniu. Często też, w dalszej kolejności, bank korzysta z instytucji potrącenia swojej wierzytelności o zwrot kapitału z wierzytelnością kredytobiorców o zwrot rat i zgłasza taki zarzut w procesie. Uznanie, że postępowanie banku jest dopuszczalne niesie za sobą skutki procesowe (np. oddalenie powództwa w sytuacji, gdy wierzytelność banku jest wyższa aniżeli kredytobiorcy i obciążenie kosztami).

Pytania do TSUE o zgodność z dyrektywą 93/13

Analogiczny stan faktyczny zaprezentował TSUE Sąd Okręgowy w Warszawie, pytając czy w takiej sytuacji zgodne z dyrektywą 93/13 jest:
– podnoszenie przez banki zarzutu potrącenia (także w formie ewentualnej),
– wzywanie kredytobiorców do zapłaty kwoty kapitału,
– wyznaczanie w takim wezwaniu do zapłaty 14 dniowego terminu na zapłatę,
– obciążenie kredytobiorcy, w wyniku uwzględnienia potrącenia, kosztami sądowymi.

Uzasadnienie wyroku TSUE w sprawie potrąceń

TSUE w uzasadnieniu ogłoszonego wyroku po raz kolejny przypomniał fundamentalne zasady dyrektywy 93/13 tj. konieczność ochrony konsumentów znajdujących się w słabszej pozycji względem przedsiębiorców a także zapewnienia przez państwa członkowskie stosowania skutecznych środków mających na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami.

Dalej TSUE przyjął, że stosowanie przez banki potrącenia (w tym ewentualnego) jest co do zasady dopuszczalne, albowiem osiągany w ten sposób jest skutek równoważny ze spełnieniem świadczeń przez obie strony, a nadto mechanizm potrącenia pozwala na uniknięcie sytuacji, w której banki wytaczają odrębne powództwa przeciwko kredytobiorcom.

TSUE przyjął jednak, że dopóki bank podnosi, że umowa kredytu jest ważna, każde wezwanie, które doręcza konsumentowi w celu zwrotu pożyczonego kapitału, nie może wywołać skutków, w szczególności do celów zapłaty odsetek za opóźnienie, do czasu ostatecznego stwierdzenia nieważności umowy.

Najważniejszy wniosek

I to jest najważniejszy wniosek płynący z tego wyroku. Wezwanie banku złożone w trakcie procesu nie stawia wierzytelności banku w stan wymagalności. Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu kapitału dopiero z momentem uzyskania prawomocnego wyroku i do tego momentu bank nie może żądać odsetek za opóźnienie.

Odnośnie terminów wyznaczanych w treści wezwań do zapłaty oraz zasad ponoszenia kosztów sądowych TSUE przyjął, że to sąd krajowy powinien czuwać nad tym, aby stosowane rozwiązania nie doprowadziły do zniechęcenia lub uniemożliwienia konsumentowi powołana się na ochronę wynikającą z dyrektywy 93/13.

Podsumowanie

Wyrok TSUE istotnie ogranicza praktykę procesową banków i wzmacnia pozycję kredytobiorców frankowych.

Jeżeli jeszcze nie zdecydowałeś się na pozwanie banku, skontaktuj się z nami, bezpłatnie przeanalizujemy Twoją umowę i dokonamy wyliczeń roszczenia.